Moje Czasy
Wspomnienia doktora Wincentego Natkańskiego obejmujące prawie cały XX wiek — od dzieciństwa w Jaksonku, przez walkę z bolszewikami jako ułan, pływanie na transatlantykach Batory i Piłsudski, aż po lata pracy jako lekarz.
38 Rozdziałów
87+ Zdjęcia
93 Lata życia
Cały XX wiek
-
Nota Biograficzna
Wincenty Natkański (1899-1992) Wincenty Natkański urodził się w 1899 w Jaksonku, nieopodal Piotrkowa Trybunalskiego. Był ułanem w ochotniczym szwadronie Łękawskim. Jako kwatermistrz drugiego szwadronu 6 Pułku Ułanów Kaniowskich brał udział…
-
Jaksonek
Na szosie zawsze się coś działo. Co środę w godzinach rannych furmanki – jedna za drugą – jechały na targ do Sulejowa. Rolnicy wieźli worki zboża, kartofli i…
-
Piła
Wiosną 1916 roku okupacyjna władza austriacka wykryła, że ojciec Józefa Pietrasa, kierownika tartaków w majątku Piła, mimo że mieszkał od pięćdziesięciu lat pod zaborem rosyjskim, to ze względu na to,…
-
Rozbrajanie okupantów
JEDNOSTKA HARCERSKA I PUŁKU UŁANÓW KRECHOWIECKICH Jesienią 1918 roku uczęszczałem do szóstej klasy gimnazjum Ks. Jano- skiego w Piotrkowie Trybunalskim, który był pod okupacją austriacką. 1 listopada Austria skapitulowała i…
-
Kucyk
W pierwszych dniach lutego zgłosił się do kadry osiemnastoletni A.C., uczeń klasy szóstej któregoś gimnazjum warszawskiego. Był to chłopaczyna średniego wzrostu, szczupły, ubrany w długie, czarne buty, czarne spodnie wpuszczone…
-
Szwadron Łękawski
Latem 1920 roku jako ułan pierwszego pułku ułanów krechowieckich korzystałem z rocznego urlopu zdrowotnego, który spędzałem u rodziców w Jaksonku. Do końca urlopu pozostało mi jeszcze kilka tygodni, lecz sytuacja…
-
Bitwa Zasławska
23.09.1920 R. Pięknym epizodem bojowym zakończyła I Brygada jazdy naszą ofensywę jesienną w Małopolsce i na Wołyniu. Sucha wzmianka komunikatu sztabowego nie daje obrazu tej walki, jednej z najefektywniejszych, jakie…
-
Jeszcze o bitwie Zasławskiej
W czasie bitwy Zasławskiej doszło do spotkania pomiędzy około 70 jeźdźców liczącym drugim szwadronem 6 pułku ułanów kaniowskich a pomiędzy kilkuset jeźdźców liczącym oddziałem kawalerii baszkirskiej, uważanej za bardzo dobrą….
-
Mój niedoszły chrześniak
Krótko po zakończeniu działań wojennych, w końcu października lub w początkach listopada 1920 roku, nasz szwadron przyjechał na kwatery do wioski Mazepińce. Mnie wyznaczono kwaterę w chałupie mającej tylko jedną…
-
Miecio Luft
W klasie Miecio był najmłodszy i najniższy, na dodatek miał jeszcze dziecinny głosik. Gdy ogłoszono zaciąg do formującego się w Lękawie szwadronu ochotniczego, Miecio wraz z innymi kolegami pojechał do…
-
Ci, których jeszcze pamiętam
Bieńkowski TadeuszBronikowski StanisławBronikowski HilaryBuss WładysławCiesielski AntoniGaj WładysławGnyp FranciszekKamiński KazimierzKamocki StefanKędzierski FranciszekKępiński TadeuszKostanek MieczysławKrawczyk JózefKrynke KazimierzLasota StanisławLewandowski LeonLuft MieczysławŁabędzki StanisławŁuczak ZenonMajewski TadeuszMalczewski StanisławMalewski IgnacyMąkosza TadeuszNauman JózefNowakowski JózefOczkowski StanisławOlszewski BogdanPacuła WładysławPieniążek StefanPiotrowski…
-
Warszawa
Pierwszy raz wybrałem się do Warszawy w 1912 roku. Na stacji kolejowej w Piotrkowie Trybunalskim, skąd rozpoczynałem podróż koleją, w drzwiach prowadzących na peron stał kolejarz i pozwalał przez nie…
-
Wsielub
W lutym 1929 roku przyjechałem do Wsielubia na stanowisko lekarza rejonowego. Wsielub – to osada w powiecie Nowogródek, zamieszkała w niewielkiej ilości przez katolików i prawie w równej ilości przez…
-
Włoszczowa
W maju 1930 roku objąłem stanowisko lekarza sejmikowego we Włoszczowej. Powiat włoszczowski – to bardzo ubogie strony. Ziemia słaba, nieurodzajna, więc i rolnictwo na niskim poziomie. Gospodarstwa przeważnie karłowate, jeżeli…
-
Częstochowa
W 1931 roku zacząłem pracować w szpitalu Ubezpieczalni Społecznej w Częstochowie. Szpital mieścił się w dwupiętrowym domu, tak zwanym fabrycznym, na przedmieściu Raków. Na parterze była kuchnia i biuro intendenta…
-
Ksiądz Beseler
W roku 1930 jechałem pociągiem z Częstochowy do Wiednia. W Katowicach do mojego przedziału wsiadł młody ksiądz i usiadł naprzeciw mnie. Po chwili zapytał mnie o coś i w ten…
-
Po polsku i po niemiecku
Będąc studentem, byłem jednocześnie „profesorem”. Tak tytułowali mnie słuchacze Seminarium Nauczycielskiego przy ulicy Śniadeckich w Warszawie. Wykładałem tam anatomię, fizjologię i chemię, przedmioty, z których sam niedawno zdawałem egzamin. Z…
-
Spełniona Wróżba
Syn mojego najstarszego brata – Jana – Marian Feliks, urodził się w roku 1912. Gdy miał dwa, może trzy miesiące, w czasie, gdy go karmiła matka, przyszła Cyganka i chciała…
-
Początki na morzu
Duńczycy wystawili w 1930 roku na sprzedaż trzy swoje transatlantyki: Polonię, Lituanię i Estonię. Polska wyraziła chęć nabycia ich, lecz nie miała ani załogi, ani doświadczenia w sprawach morskich. Wobec…
-
M/s Piłsudski
M/s Piłsudski i m/s Batory – były zaprojektowane jako statki bliźniacze. Jednak po wykończeniu nie były identyczne. M/s Piłsudski, który był wykończony o rok wcześniej, ujawnił w czasie pierwszych rejsów…
-
Smutna Ptaszyna
Roman C., czwarty oficer na m/s Piłsudski miał lat dwadzieścia parę. Był średniego wzrostu, średniej budowy ciała, blondyn o niebieskich oczach, ogorzałej twarzy, zawsze pogodny, starający się zawsze powiedzieć coś…
-
Karolek
Mr Smith sprowadzał filmy europejskie do Stanów i z tego powodu często jeździł do Europy. Przeważnie jeździł na statkach skandynawskich, lecz parę podróży odbył także na m/s Piłsudski. W czasie…
-
Szaman Morski
W latach trzydziestych bardzo popularną osobistością w Linii Gdynia-Ameryka był kapitan Batorego Eustazy Borkowski, którego nazywano Szamanem Morskim, ze względu na niezwykłe metody czarowania swoich pasażerów. Na początku każdej podróży…
-
As wywiadu
Wśród pasażerów m/s Piłsudski od czasu do czasu trafiali się wojskowi, którzy zawsze podróżowali w strojach cywilnych. Toteż, gdy w czasie jednego z rejsów pewien pasażer pierwszej klasy wszedł w…
-
Delfiny
Pływając na północnym Atlantyku wielokrotnie widziałem stadka delfinów wyskakujących z wody, nurkujących i znów wyskakujących. Czasami stadko płynęło równolegle ze stadkiem, czasami zmieniało kierunek raz w jedną, raz w drugą…
-
Wybrzeże
W początkach marca 1939 roku objąłem stanowisko Lekarza Klimatycznego Wybrzeża z siedzibą w Pucku. Pod koniec marca pojechałem na międzynarodowy zjazd balneologów do Kilonii. Tak bardzo międzynarodowy zjazd ten nie…
-
Secemin
Na początku listopada 1939 roku objąłem stanowisko lekarza rejonowego w miejscowości Secemin w powiecie włoszczowskim. Secemin miał rynek, kościół parafialny, urząd gminy, aptekę, piekarza i parę sklepów. Mimo, że od…
-
Gdańsk 1945
W połowie kwietnia 1945 roku przyjechałem do Gdańska, aby pracować w tamtejszym szpitalu Akademii Medycznej. Szpital był jeszcze pod zarządem radzieckim – jego komendantem był dr Agielskij, a jego zastępcą…
-
Indie
W styczniu 1946 roku jechałem na m/s Batory jako pasażer z Glasgow do Bombaju, skąd miałem udać się do Kalkuty, aby objąć stanowisko lekarza okrętowego na s/s Pułaski. Statek był…
-
Smutna polska rzeczywistość
Z Indii do Anglii płynąłem na angielskim statku „Scythia” wiozącym oprócz kompletu pasażerów, dodatkowo kilkuset żołnierzy włoskich, którzy dostali się do niewoli angielskiej w Afryce. Jako jeńcy wojenni byli przetrzymywani…
-
Nie w porę
Steward Józef N. nie znosił morskich podróży. Pływał jednak, gdyż na statku mógł zarobić więcej niż na lądzie. Jego marzeniem było kupno działki budowlanej gdzieś w Gdyni-Orłowie, wybudowanie niewielkiego domku,…
-
Pechowy statek
W lipcu 1947 r. m/s „Batory” płynął z Gdyni do Nowego Jorku. Któregoś dnia zadzwonił do mnie kapitan Meissner i zapytał, czy zgodziłbym się przejść na frachtowiec, który jest gdzieś…
-
Początki w Ameryce
W pierwszym rejsie 1949 r. podczas inspekcji kuchni zauważyłem, że kurczaki przygotowywane na obiad są bardzo chude, po prostu szkielety obciągnięte skórą. Zapytałem szefa kuchni, co to za kurczaki. Odpowiedział,…
-
Generał Gubernator Warszawski
W roku 1950 pracowałem w Providence Hospital w miasteczku Waco w Texasie. Któregoś dnia przyszło do mnie dwóch dobrze już starszych panów, podali swoje nazwiska jako Jefremienko i Warmuszko i…
-
Kochane ciało
Pracując kiedyś w powiecie nowogrodzkim słyszałem, że pewien stolarz w Nowogródku wyrabiający trumny reklamował je jako: „Sosenne, suche, żywicą pachnące, nieboszczyku wielce na płuca zdrowe”. Ja tej reklamy nigdy nie…
-
Błąd
W latach 1953-1967 pracowałem w szpitalu stanowym w Dannemorze w Stanie Nowy Jork. Szpital ten był przeznaczony dla więźniów, którzy odsiadując karę więzienia zachorowali na chorobę umysłową. Trafiali się tam…
-
Ameryka
Demokracja USA powstawała w czasach, gdy na całym świecie rządy sprawowali mniej lub więcej autokratyczni władcy. Jej twórcom należy się chwała, że w tamtych czasach, w swojej konstytucji przewidzieli jasno,…
-
Marksizm-Leninizm
Przed pierwszą wojną światową mój starszy brat Franciszek będąc studentem Uniwersytetu Moskiewskiego brał udział w jakiejś wyprawie naukowej badającej bogactwa naturalne Rosji. Po powrocie z tej wyprawy był zdania, że…
-
Rząd P.R.L-u
Razem z wojskami radzieckimi wkraczającymi na tereny polskie przyjechał także zorganizowany w Związku Radzieckim okupacyjny rząd dla Polski. Był on zaopatrzony w szczegółowe instrukcje jak ma sprawować władzę nad tubylcami….
Galeria Zdjęć
Dom rodzinny
W pracy. Z archiwum Stefana Jacka Michalaka
Z rzeźbiarzem Szukalskim i jego żoną
W swoim lesie
W swoim lesie
Brat
Seaquarium, Miami, Floryda
Na pokładzie
Z pasażerami
Frachtowiec "American Farmer" - "pechowy statek"
M/s Batory na pocztówce z lat powojennych.
Providence Hospital, Waco, Teksas
W pracy
Napadało w Dannemora
Z pasażerami
Z żoną Janiną
Z bratem
Podczas rejsu w 1974r.
Podczas rejsu w 1974r.
Powitanie. 1974r.
Podczas rejsu w 1974r.
RMS Scythia. Pocztówka
Ja, inż. Kupis, st. oficer Siekierzyński, intendent Grabowski, st. wach. Ziółkowski. Pułaski w Kalkucie
Gdańska Akademia Medyczna
Gdynia. Szkoła Morska. Utworzono szpital w 1939
Dom Zdrojowy Jastarnia. Pocztówka
Z Szamanem Morskim na Kościuszce
Great Eastern Hotel, Kalkuta, Indie.Pocztówka
M/s Sobieski, na którym autor pływał w 1946r.
Havana na długo przed Castro.
Linijka
Mam 19 lat. I Pułk Ułanów Krechowieckich
Przed bitwą
Szarża
Bitwa Zasławska
S/S Kościuszko - akwarela Adama Werki
Transatlantyk m/s Piłsudski
Początki. Portert na morzu
Powitanie. 1974r.
M/s Piłsudski i m/s Batory - fotografia z lat 30tych
tropikach
Mam 16 lat
Mam 12 lat
Oś czasu życia
w Jaksonku
Zasławska
na morzu
wojny